Vermoeidheid bij kanker

De meest voorkomende klacht tijdens en na kanker is vermoeidheid, de percentages dat cliënten hier hinder van ondervinden schommelingen tussen de 70 en 100%. De artsen in het ziekenhuis besteden hier niet altijd aandacht aan terwijl er zo veel mensen last van hebben. Dit komt omdat ze een andere prioriteit hebben en dat is het primaire probleem aanpakken, namelijk de kanker zelf. Nu is het wel belangrijk dat deze klachten gehoord worden en dat er iets mee gedaan moet worden. Dus kaart het dan ook altijd aan. Gelukkig gaan er wel steeds meer specialisten hier iets mee doen en verwijzen dan ook door naar een oncologisch fysiotherapeut om de klachten aan te pakken.

Vaak weten de cliënten niet of de vermoeidheid normaal is, of het nog weggaat en wat ze er mee moeten. Gelukkig zijn er een hoop manieren en tips te gebruiken om de vermoeidheid te verminderen. In in een periode van ziek zijn gaat men al door een rollercoaster heen waarbij er wordt ervaren dat er weinig grip is op het leven en veel onzekerheid heerst. De vermoeidheid heeft hier een negatieve invloed op. Het kan namelijk invloed hebben op het gezin, werk, het sociale leven, sport, herstel, het lichaam en op de mentale gesteldheid.

Hoe komt het?

Er zijn veel redenen om te noemen hoe het komt dat men last ervaart van vermoeidheid, namelijk door stress/angst, onzekerheid, chemo, radiotherapie, operatie, slecht slapen, verminderde of verkeerde voedingsinname, verminderd gebruik van longen/hart, bloedarmoede en nog veel meer.

Welke fases van vermoeidheid?

Voor de diagnose van kanker kan het al zijn dat het lichaam al langere tijd vermoeid is zonder dat de oorzaak hiervan nog gevonden. Het lichaam is vol in actie om de kankercellen te bestrijden. In activiteiten gaat men over het algemeen naar beneden. Er volgen meerdere onderzoeken en dan komt de uitslag.

Na de diagnose, valt je leven helemaal in elkaar en gaan er allemaal gedachten door je hoofd. Veel onzekerheid en piekeren komen in deze periode om de hoek kijken. Wat er voor zorgt dat de vermoeidheid alleen maar meer toeneemt. Eventueel ook nog door een slechte nachtrust. Er wordt een plan bedacht om jou te behandelen. Er kan voor meerder opties worden gekozen, chemo, radiotherapie, operatie, immunotherapie, stamceltransplantatie en hormoontherapie.

Helaas worden cliënten te weinig geïnformeerd over de voordelen van bewegen voor en tijdens behandeling. Een operatie bijvoorbeeld is ontzettend zwaar voor je lichaam, je kunt het vergelijken met het lopen van een marathon. In principe gaan we daar ook niet ongetraind in maar een operatie wel. Wat uiteindelijk behoorlijke gevolgen heeft en in het ergste geval ook complicaties kan opleveren voor de cliënt. Hierdoor wordt de al aanwezige vermoeidheid vergroot en de stap naar meer beweging steeds moeilijker.

Uiteindelijk na een lang proces van ziekenhuisbezoeken en behandelingen is de gezondheid “stabiel”. Alles kan een plekje gaan krijgen, je hoeft niet meer in de survival modus maar kan alles weer gaan oppakken. Dit wordt juist ervaren als een hele moeilijke periode. Het besef van wat er is gebeurd met daarbij het fysieke jasje wat is uitgedaan. Men probeert het oude leven weer op te pakken maar merken dat ze vaak worden overvallen door vermoeidheid, lusteloosheid, angst en eventueel ook neerslachtigheid.

Wat kun je er aan doen?

Fysiek actief zijn is heel belangrijk in kankerpreventie, maar ook tijdens de behandeling en na kanker. Fysieke activiteit kan het effect van kankerbehandelingen verbeteren, bijwerkingen helpen verminderen, net als het risico op herval of een nieuwe kanker helpen beperken en de overleving verlengen.

Mensen met kanker die voldoende fysiek actief zijn, kunnen de kans op welslagen van de behandeling helpen toenemen en het risico op overlijden helpen verminderen. Ze kunnen ook minder en minder ernstige bijwerkingen hebben van de ziekte en de behandeling(en). 

Daarnaast zijn er nog talrijke voordelen van fysieke activiteit bij kanker, onder meer op verschillende aspecten van de levenskwaliteit, met inbegrip van vermoeidheid en pijn. 

Hoe sneller na de diagnose fysieke activiteit wordt ingebouwd, hoe groter vaak de voordelen zijn.

Ook wie na kankerbehandeling(en) voldoende fysiek actief is, kan er voordeel uit halen. Zo kan de kans op herval, maar ook op een nieuwe kanker, verminderd worden. Fysieke activiteit kan ook bijdragen tot langere overleving.

Daarnaast zijn er nog talrijke voordelen van fysieke activiteit bij en na kanker. Zo kan het een positieve invloed hebben op:

  • de lichaamssamenstelling (vet % daalt)
  • de botgezondheid (botdichtheid neemt toe)
  • de fysieke conditie
  • het metabolisme (stofwisseling gaat omhoog)
  • de hormoonhuishouding
  • Cachexie (vermagering)
  • de immuniteit (herstelvermogen gaat omhoog)
  • Ontstekingsprocessen
  • perifere neuropathie  
  • lymfoedeem
  • pijn
  • vermoeidheid
  • slaapstoornissen
  • depressie
  • angst
  • verschillende aspecten van de levenskwaliteit en zelfvertrouwen 

Wie kunnen u hierbij helpen?

Zorg er voor dat deze klachten bespreekbaar worden gemaakt. En informeer indien mogelijk de huisarts, psycholoog, oncologisch fysiotherapeut of gespecialiseerd verpleegkundige. Deze behandelaars kijken graag met u naar een oplossing.

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Sportgeneeskunde Rotterdam heeft meerdere disciplines werkzaam die klachten rondom oncologie kunnen aanpakken dan wel in kaart kunnen brengen, te denken aan:

  • Inspanningstesten en sportmedische keuringen, om in kaart te krijgen hoe het gesteld is met uw gezondheid en fitheid
  • Gezien worden door een sportarts of bewegingswetenschapper, om de belastbaarheid helder te krijgen en advies te krijgen over een bewegend functioneren.
  • Gesprekken met een psycholoog, indien er toch te weinig grip te krijgen is op de mentale gezondheid. Kunnen gesprekken met een psycholoog helpen om de uw leven wat meer op de rit te krijgen.
  • Revalidatietrajecten met de oncologisch fysiotherapeut

Welke revalidatietrajecten worden er aangeboden in het centrum?

  • Oedeemtherapie (3 maanden)
  • Het opheffen van bewegingsbeperkingen van het lichaam
  • Prehab (4 weken traject voor OK, stamceltransplantatie, chemo of RT om fit te worden)
  • Revalidatie tijdens chemo of RT (3, 6, 12 maanden)
  • Revalidatie na OK, stamceltransplantatie, chemo of RT (3, 6, 12 maanden)

Kosten?

Prehab, fit worden voor chirurgie of therapie zoals stamcel, chemo, RT

  • Indien niet verzekerd kunnen wij een sport abonnement aanbieden voor de revalidatie trajecten om zo toch revalidatie te krijgen
  • Aanvullende verzekering
  • Betaald door werkgever

Fysiotherapie/revalidatie na OK, oedeemtherapie, stamceltransplantatie, chemo of RT

  • Chronische verwijzing na OK, stamceltransplantatie, chemo of RT

Eerste 20 behandelingen uit je aanvullende pakket, daarna komen de behandelingen of revalidatie uit de basisverzekering

  • Indien niet verzekerd kunnen wij een sport abonnement aanbieden voor de revalidatie trajecten om zo toch revalidatie te krijgen