Revalideren na COVID-19; informatie voor verwijzers

Eind 2019 werd COVID-19 (ziekte als gevolg van een SARS-CoV-2 infectie) voor het eerst gediagnosticeerd in Wuhan, China. Inmiddels heeft het virus zich ontwikkeld tot een pandemie. Sportgeneeskunde Rotterdam bied een revalidatietraject aan, gebaseerd op de “Leidraad Nazorg voor patiënten met COVID-19” van de Federatie Medisch Specialisten en het KNGF-standpunt “Fysiotherapie bij patiënten met COVID-19”. Het revalidatietraject volgt voor een groot deel de multidisciplinaire richtlijn “Medisch Specialistische Revalidatie bij Oncologie” en de richtlijn “COPD” van de KNGF.

De patiënt revalideert in een moderne trainingsfaciliteit van 500m2

De patiënt revalideert in een moderne trainingsfaciliteit van 500m2 onder professionele begeleiding van fysiotherapeuten en sportartsen of virtueel via de MijnzorgApp. Alle informatie over ons revalidatietraject vindt u op deze pagina. Sportgeneeskunde Rotterdam is aangesloten bij ZorgDomein. Via ZorgDomein kunt u als huisarts of medisch specialist uw patiënt elektronisch doorverwijzen naar onze sportartsen en fysiotherapeuten. Liever gebruik maken van een verwijsblok in plaats van ZorgDomein? Dat is uiteraard ook mogelijk! U kunt deze aanvragen per email via info@sportgeneeskunderotterdam.nl.

Wanneer overweegt u een verwijzing naar onze sportartsen?
Stroomschema nieuwe patiënten
Intake en begeleiding sportarts
Fysiotherapeutisch programma
Evaluatie en terugkoppeling

 

Wanneer overweegt u een verwijzing naar onze sportartsen?

Stroomschema nieuwe patiënten

Zodra patiënten twee weken klachtenvrij zijn (zonder symptomen als hoesten, koorts of kortademigheid of een duidelijke verbetering van deze symptomen) kunnen zij, na een verwijzing van een huisarts/ medisch specialist, een fysieke afspraak krijgen anders volgt eerst een telefonische intake. De patiënt krijgt een intake bij de sportarts die bepaalt of de patiënt geschikt is voor het revalidatieprogramma. Belangrijkste voorwaarden zijn: beperking in de inspanningstolerantie, zonder grote problemen in ADL functioneren. Daarna zal een inspanningstest met ademgasanalyse en longmeting worden verricht. Vervolgens kan de intake bij de fysiotherapeut worden ingepland (tenzij zij daar al vandaan komen), waarbij ook het bewegend functioneren in kaart wordt gebracht en verschillende testen en vragenlijsten worden afgenomen. Hierop volgen de eerste adviezen.

Intake en begeleiding sportarts

Tijdens het eerste consult zal de sportarts een kort intakegesprek houden waarbij de fysieke en mentale gezondheid in kaart gebracht wordt. Er zal een maximale inspanningstest met ECG registratie en ademgasanalyse verricht worden om de fysieke fitheid te meten en te screenen op pulmonale en/of cardiale pathologie. Ook een powerbreathe meting zal overwogen worden.

Maximale inspanningstest
Er zal bij de intake een rust ECG gemaakt worden, spirometrie verricht worden en daarnaast wordt een maximale inspanningstest verricht met ECG registratie, saturatiemeting en ademgasanalyse. Doel van deze test is het bepalen van de uitgangsconditie, het opstellen van een individueel trainingsprogramma en het uitsluiten van pulmonale/cardiale pathologie.

Er wordt onder andere gekeken naar pulmonale parameters: desaturatie (<90%), ventilatie en verstoorde ademgasequivalenten. Een belangrijke cardiale manifestatie van COVID-19 betreft de myocarditis met myocard schade tot gevolg. Bij het rust ECG en de inspanningstest wordt uitgebreid gelet op tekenen hiervoor zoals (ritmestoornissen, repolarisatie stoornissen of bijvoorbeeld afwijkend beloop van de zuurstofpols).

Indien er afwijkingen gevonden worden zal een doorverwijzing naar de betreffende specialist plaatsvinden voor verdere analyse. Afhankelijk van de gevonden afwijking zal het revalidatietraject pas starten na deze analyse.

Powerbreathe meting
De sportarts overweegt een powerbreathe meting in te zetten. Hiermee kan een gepersonaliseerd trainingsschema opgesteld worden. Zeker bij patiënten die kortademigheid ervaren kan het zinvol zijn de ademspieren optimaal op te trainen.

Fysiotherapeutisch programma

In de basis duurt het programma 26 weken, waarbij er minimaal 12 weken getraind wordt. De verwachting is dat zeker bij patiënten met forsere restverschijnselen een langer traject van 6 maanden nodig is. Indien gewenst volgt na het intensieve trainingsprogramma een periode van coaching door fysiotherapeut waarbij het zelf management ontwikkeld wordt.

Week 1
De intake zal in principe plaatsvinden in de praktijk.
De fysiotherapeut zal bij het eerste bezoek het fysiek functioneren in kaart brengen door middel van fysieke testen en vragenlijsten.
De volgende vragenlijsten worden hierin meegenomen:
– SPPB
– Steep ramp test
– 6M wandel test
– Depressielijst (4DKL)
– PSK
– VVV Vermoeidheid

Advies; stappenteller, saturatiemeter, leefstijladviezen, ademhaling.

Als er nog geen inspanningstest is afgesproken zal de fysiotherapeut bespreken wat het belang van deze test is. De uiteindelijke beslissing of deze test moet worden afgenomen ligt bij de patiënt.
De inhoud van het programma is te vergelijken met een combinatie van de richtlijn oncologie en de richtlijn COPD. Daarnaast zijn er elementen meegenomen van het protocol KNGF ex covid 19.
Hierbij zal de training voornamelijk bestaan uit leefregels na covid, energiemanagement, ademhalingsoefeningen, kracht (uithoudingsvermogen), flexibiliteit en mobiliteit.

Het doel van de revalidatie: het bewegend functioneren te verbeteren, kwaliteit van leven te bevorderen en de ADL te verbeteren.

Week 2-12 
Zodra deze gegevens verzameld zijn, gaat de patiënt in week 2 aan de slag met de fysiotherapeut. In week 1 staat educatie en advies centraal. Ook wordt er een advies gegeven m.b.t. energiemanagement.  In de tweede week zal de fysiotherapeut een gepersonaliseerd beweegprogramma opstellen. Dit wordt samen met de patiënt doorgenomen en de patiënt kan hiermee aan de slag. De patiënt wordt twee keer per week begeleid door de fysiotherapeut in de oefenzaal. Daarnaast worden oefeningen doorgenomen die de patiënt thuis of in het dagelijks leven kan toepassen. De fysiotherapeut maakt een aangepast schema met huiswerkoefeningen. In de gehele revalidatieperiode worden deze huiswerkoefeningen gemonitord door de fysiotherapeut.

Week 12 tussenevaluatie 
Er zal een test-hertest gedaan worden door de fysiotherapeut. Op dat moment (of al eerder bij een duidelijk afwijkend beloop) zal bij onvoldoende progressie een verwijzing naar de sportarts plaatsvinden.

Week 12-26
Voortzetten programma. In deze periode zal er gezamenlijk gezocht worden naar een passende sport zodat de patiënt na dit traject zijn conditie op niveau kan houden.

Week 26-52
Na 6 maanden training (of eerder bij een vlot herstel) zal opnieuw een inspanningstest aangeboden worden (of een test-hertest door de fysiotherapeut). Ook zal de fysiotherapeut opnieuw vragenlijsten afnemen. Aan de hand hiervan vindt een eindevaluatie plaats met de fysiotherapeut. Hierin zal naar voren komen of verbetering heeft plaatsgevonden in de voorgaande periode.
Er bestaat de mogelijkheid om nog tot een jaar begeleiding op afstand te ontvangen van de fysiotherapeut.

Evaluatie en terugkoppeling

Na een uitgebreid sportmedisch onderzoek maakt de sportarts direct een verslag wat gestuurd wordt aan de verwijzer/huisarts en aan de patiënt zelf. Hierin staan de bevindingen van de test en het wel of niet starten met het revalidatietraject traject. Ook bij een vervolgtest of na afloop van het revalidatieprogramma zal terugkoppeling aan de patiënt en huisarts/verwijzer plaatsvinden.